Mutfakta çoğu zaman aynı amaçla kullandığımız yağlar, aslında üretim biçimlerinden yağ asidi yapılarına kadar birbirinden belirgin biçimde ayrılır. Hangi yağı nerede kullanacağınızı bilmek hem lezzeti hem de beslenme düzeninizi daha dengeli hale getirir. Kişiye özel bir plan için diyetisyen ankara sayfamızdan bilgi alabilirsiniz.
Üretim yöntemi: sıkım ile rafinasyon
Naturel sızma zeytinyağı, zeytin meyvesinin yalnızca mekanik yöntemlerle, yani soğuk sıkım veya benzeri işlemlerle sıkılmasıyla elde edilir. Kimyasal çözücü kullanılmaz. Ayçiçeği, mısır, soya ve kanola gibi tohum yağlarının büyük bölümü ise çözücü yardımıyla çıkarılır, ardından rafine edilir. Rafinasyon sırasında yağ renksizleştirilir, kokusu giderilir ve raf ömrü uzar; ancak doğal aroması ile bazı bitkisel bileşenler de büyük ölçüde azalır.
Yağ asidi ve bileşim farkları
Zeytinyağının ağırlıklı bileşeni, tekli doymamış yağ asidi olan oleik asittir. Ayçiçeği ve mısır yağında ise çoklu doymamış yağ asidi olan linoleik asit öne çıkar. Çoklu doymamış yağlar vücut için gereklidir, fakat omega-6 ağırlıklı yağların aşırı tüketimi dengeyi bozabilir. Naturel zeytinyağı ayrıca polifenoller ve E vitamini gibi antioksidan bileşikler taşır. Kanola yağı omega-3 içeriğiyle bir miktar farklılaşır, ancak rafine edildiğinde bu avantajı sınırlı kalabilir.
Isıya dayanıklılık ve kullanım alanları
Duman noktası, bir yağın ısıtılırken dumanlanıp bozulmaya başladığı sıcaklıktır. Yaygın inanışın aksine naturel zeytinyağı, içerdiği oleik asit ve antioksidanlar sayesinde orta ısıda yemek pişirmek ve tavada kızartmak için oldukça uygundur. Çoklu doymamış yağ oranı yüksek tohum yağları ise tekrar tekrar ısıtıldığında daha kolay oksitlenir. Pratik öneri olarak salata, meze ve soğuk yemeklerde naturel sızma zeytinyağını tercih edin, kızartmada kullandığınız yağı bir kereden fazla ısıtmayın ve ısıtma sırasında yağın dumanlanmasına izin vermeyin.
Satın alma ve saklama ipuçları
Zeytinyağını koyu renkli cam şişede, ışıktan ve sıcaktan uzak saklayın; açıldıktan sonra birkaç ay içinde tüketmeye çalışın. Etikette hasat yılına, asit derecesine ve naturel sızma ibaresine bakmak kaliteyi anlamanıza yardımcı olur. Tohum yağlarında da açık şişeyi sıcak ocak başında bırakmamak acılaşmayı geciktirir. Bağlıca ve çevresinde oturanlar için bağlıca diyetisyen sayfamız yol gösterici olabilir.
Tek bir yağı mutlak en iyi ilan etmek yerine, yemeğin türüne göre seçim yapmak ve toplam yağ miktarını ölçülü tutmak en sağlıklı yaklaşımdır. Kalp-damar hastalığı, kolesterol gibi özel durumlarınız varsa yağ tercihinizi bir diyetisyenle birlikte belirlemeniz yerinde olur. Sorularınız için ankara diyetisyen sayfamızdaki iletişim bilgilerinden bize ulaşabilirsiniz.