{"id":323,"date":"2026-10-08T16:52:22","date_gmt":"2026-10-08T16:52:22","guid":{"rendered":"https:\/\/anadolubv.org.tr\/?page_id=323"},"modified":"2026-10-17T08:49:21","modified_gmt":"2026-10-17T08:49:21","slug":"diyalizde-beslenme-protein-sivi-ve-mineral-dengesi","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/anadolubv.org.tr\/index.php\/diyalizde-beslenme-protein-sivi-ve-mineral-dengesi\/","title":{"rendered":"Diyalizde Beslenme: Protein, S\u0131v\u0131 ve Mineral Dengesi"},"content":{"rendered":"\n

<\/p>\n\n\n\n

Diyalizde beslenme, tedavinin g\u00fcnl\u00fck ya\u015famla ba\u011flant\u0131l\u0131 \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Diyaliz, b\u00f6breklerin yerine baz\u0131 at\u0131k maddeleri ve fazla s\u0131v\u0131y\u0131 uzakla\u015ft\u0131r\u0131r; ancak ki\u015finin yeme ve i\u00e7me d\u00fczeninin de tedaviye uyarlanmas\u0131 gerekir. Buradaki ama\u00e7 yaln\u0131zca belirli besinleri azaltmak de\u011fildir. Yeterli enerji almak, kas kayb\u0131n\u0131 \u00f6nlemek ve s\u0131v\u0131 ile mineral dengesini korumak da beslenme plan\u0131n\u0131n temel hedefleridir.<\/p>\n\n\n\n

Diyalize yeni ba\u015flayan bir ki\u015fi, daha \u00f6nce uygulad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6brek diyetinin ayn\u0131s\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnebilir. Oysa tedavi ba\u015flad\u0131ktan sonra ihtiya\u00e7lar de\u011fi\u015febilir. Bu nedenle beslenme listesi, diyaliz ekibi ve b\u00f6brek hastal\u0131klar\u0131 alan\u0131nda deneyimli bir diyetisyen taraf\u0131ndan yeniden de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

Hemodiyaliz ve periton diyalizinde beslenme ayn\u0131 m\u0131?<\/h2>\n\n\n\n

Hemodiyaliz ve periton diyalizi farkl\u0131 uygulamalard\u0131r. Tedavinin s\u0131kl\u0131\u011f\u0131, kalan b\u00f6brek fonksiyonu, idrar miktar\u0131 ve tahlil sonu\u00e7lar\u0131 beslenme \u00f6nerilerini etkiler. Dolay\u0131s\u0131yla ba\u015fka bir diyaliz hastas\u0131n\u0131n listesini kullanmak do\u011fru bir yakla\u015f\u0131m de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

Periton diyalizinde kullan\u0131lan baz\u0131 sol\u00fcsyonlardaki glikoz v\u00fccuda ge\u00e7erek enerji al\u0131m\u0131na katk\u0131da bulunabilir. Bu durum kilo ve kan \u015fekeri y\u00f6netiminde dikkate al\u0131n\u0131r. Ayr\u0131ca periton diyalizinde potasyum d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc de g\u00f6r\u00fclebilece\u011finden, her diyaliz hastas\u0131na otomatik olarak potasyum k\u0131s\u0131tlamas\u0131 uygulanmaz. Tedavi t\u00fcr\u00fc kadar ki\u015finin mevcut de\u011ferleri de \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n

Diyaliz hastalar\u0131 neden yeterli protein almal\u0131?<\/h2>\n\n\n\n

Diyaliz s\u0131ras\u0131nda protein ve amino asit kay\u0131plar\u0131 olabilir. Bu nedenle diyaliz \u00f6ncesinde \u00f6nerilmi\u015f olan protein k\u0131s\u0131tlamas\u0131, diyaliz d\u00f6nemine aynen ta\u015f\u0131nmamal\u0131d\u0131r. Yeterli protein al\u0131nmamas\u0131 kas kayb\u0131 ve yetersiz beslenme riskini art\u0131rabilir.<\/p>\n\n\n\n

Yumurta, bal\u0131k, tavuk ve di\u011fer uygun protein kaynaklar\u0131n\u0131n miktar\u0131 ki\u015fiye g\u00f6re planlan\u0131r. Bitkisel protein se\u00e7enekleri de mineral i\u00e7erikleri ve toplam ihtiya\u00e7 dikkate al\u0131narak de\u011ferlendirilebilir. S\u00fct \u00fcr\u00fcnleri protein sa\u011flarken fosfor da i\u00e7erdi\u011fi i\u00e7in porsiyonlar\u0131 ayr\u0131ca d\u00fczenlenebilir. \u201cProtein gerekli\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle s\u0131n\u0131rs\u0131z et t\u00fcketmek veya kendili\u011finden protein tozu kullanmak uygun de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

S\u0131v\u0131 takibi yaln\u0131zca i\u00e7ilen sudan ibaret de\u011fildir<\/h2>\n\n\n\n

Diyaliz hastas\u0131n\u0131n s\u0131v\u0131 plan\u0131, idrar miktar\u0131 ve tedavi \u00f6zelliklerine g\u00f6re belirlenir. Suya ek olarak \u00e7ay, kahve, ayran ve \u00e7orba gibi t\u00fcketimler de de\u011ferlendirilir. Dondurma gibi eridi\u011finde s\u0131v\u0131 hale gelen besinler de hesaba kat\u0131labilir. Nelerin ve hangi miktarlar\u0131n kaydedilece\u011fini diyaliz ekibinden \u00f6\u011frenmek \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n\n\n

Hemodiyalizde iki seans aras\u0131nda fazla s\u0131v\u0131 birikmesi, s\u0131v\u0131n\u0131n uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131rabilir. \u201cKuru a\u011f\u0131rl\u0131k\u201d, fazla s\u0131v\u0131 uzakla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra hedeflenen a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ifade eder; yaln\u0131zca zay\u0131flama hedefi de\u011fildir. Kilo takibi bu nedenle tedavi plan\u0131yla birlikte yorumlan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Tuzlu besinler susama hissini art\u0131rabilir. S\u0131v\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131na uymakta zorlanan ki\u015finin yaln\u0131zca i\u00e7ecek miktar\u0131na de\u011fil, t\u00fcketti\u011fi tuzlu \u00fcr\u00fcnlere de bak\u0131lmas\u0131 yararl\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Potasyum ve fosfor i\u00e7in tahlile g\u00f6re d\u00fczenleme<\/h2>\n\n\n\n

Potasyumun fazla y\u00fckselmesi veya d\u00fc\u015fmesi kalbin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 etkileyebilir. Bu nedenle meyve, sebze ve di\u011fer kaynaklar\u0131n miktar\u0131 kan sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re d\u00fczenlenir. Gerekli g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde baz\u0131 sebzeler i\u00e7in ha\u015flama gibi haz\u0131rlama y\u00f6ntemleri \u00f6nerilebilir; ancak bu y\u00f6ntemler besini s\u0131n\u0131rs\u0131z t\u00fcketilebilir hale getirmez.<\/p>\n\n\n\n

Fosfor y\u00f6netiminde paketli \u00fcr\u00fcnlerin katk\u0131 i\u00e7erikleri de \u00f6nemlidir. \u0130\u00e7indekiler b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde fosfat katk\u0131lar\u0131 kontrol edilebilir. Hekim fosfor ba\u011flay\u0131c\u0131 ila\u00e7 verdiyse, ilac\u0131n yemeklerle ili\u015fkili kullan\u0131m talimat\u0131na uyulmal\u0131d\u0131r. Diyet de\u011fi\u015fikli\u011fi yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle ila\u00e7 kendili\u011finden b\u0131rak\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015ftahs\u0131zl\u0131k ve kilo kayb\u0131 nas\u0131l ele al\u0131nmal\u0131?<\/h2>\n\n\n\n

Diyalizde beslenme yaln\u0131zca k\u0131s\u0131tlama \u00fczerinden y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcrse ki\u015finin yeterli yemek yemesi zorla\u015fabilir. \u0130\u015ftahs\u0131zl\u0131k ya\u015fayan biri i\u00e7in daha k\u00fc\u00e7\u00fck ve s\u0131k \u00f6\u011f\u00fcnler planlanabilir. Sevilen yemeklerin uygun porsiyon ve tariflerle d\u00fczenlenmesi, listeye uyumu kolayla\u015ft\u0131rabilir.<\/p>\n\n\n\n

\u0130stemsiz kilo kayb\u0131, s\u00fcrekli i\u015ftahs\u0131zl\u0131k veya \u00f6\u011f\u00fcnlerin giderek azalmas\u0131 sa\u011fl\u0131k ekibiyle payla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Gerekti\u011finde beslenme deste\u011fi de\u011ferlendirilir; ancak \u00fcr\u00fcn se\u00e7imi ki\u015fisel ihtiya\u00e7lara g\u00f6re yap\u0131l\u0131r. Vitaminler, mineraller ve bitkisel takviyeler de kendili\u011finden ba\u015flanmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Diyalizde do\u011fru beslenme, tedavinin yerine ge\u00e7mez ve seanslar\u0131n atlanmas\u0131n\u0131 g\u00fcvenli hale getirmez. Beslenme plan\u0131; tahliller, a\u011f\u0131rl\u0131k de\u011fi\u015fimleri ve ki\u015finin g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131 izlenerek g\u00fcncellenmelidir. Bu yaz\u0131 genel bilgilendirme i\u00e7indir; ki\u015fisel s\u0131v\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131, porsiyonlar ve tedavi kararlar\u0131 diyaliz ekibi taraf\u0131ndan belirlenmelidir.<\/p>\n\n

\u0130lgili yaz\u0131lar<\/h2>\n