Bazı besinleri tükettikten sonra şişkinlik, gaz, karın ağrısı ya da ishal yaşamak oldukça yaygındır. Bu belirtilerin bir kısmı gıda intoleransıyla, yani vücudun belirli bir besini sindirmekte zorlanmasıyla ilgilidir. En sık görülen örnek ise süt şekeri olan laktoza karşı gelişen intoleranstır.
İntolerans ile alerji aynı şey mi?
Gıda alerjisi bağışıklık sisteminin verdiği bir tepkidir ve küçük miktarlar bile ciddi belirtilere yol açabilir. İntolerans ise çoğunlukla sindirimle ilgilidir; belirtiler rahatsız edici olsa da genellikle tüketilen miktara bağlıdır. Bu ayrımın yapılması önemlidir, çünkü alerjide besinden tamamen uzak durmak gerekirken intoleransta çoğu zaman miktar ayarlaması yeterli olabilir. Tanı için hekim değerlendirmesi şarttır.
Laktoz intoleransında beslenme
Laktoz intoleransı olan pek çok kişi küçük miktarlarda sütü, özellikle yemekle birlikte tükettiğinde tolere edebilir. Yoğurt, kefir ve olgun peynirler fermantasyon sayesinde daha az laktoz içerdiği için genellikle daha rahat sindirilir. Laktozsuz süt ürünleri de günlük kullanım için iyi bir alternatiftir.
Süt ürünlerinin tamamen çıkarılması kalsiyum ve D vitamini eksikliği riskini artırır. Bu nedenle laktozsuz ürünler, kalsiyumdan zengin yeşil yapraklı sebzeler, susam, badem ve kurubaklagiller beslenme planında bilinçli olarak yer almalıdır. Gerekli görülürse hekim takviye önerebilir.
Market alışverişinde etiket okuma
Laktoz ve diğer hassasiyet yapan bileşenler pek çok hazır üründe gizli olarak bulunabilir. Süt tozu, peynir altı suyu ve laktoz gibi ifadeler bisküvi, hazır çorba ve şarküteri ürünlerinin içindekiler listesinde sıkça yer alır. Etiket okuma alışkanlığı kazanmak, beklenmedik belirtileri önlemenin en pratik yoludur.
Dışarıda yemek yerken de yemeğin içeriğini sormaktan çekinmemek gerekir. Soslar, kremalı çorbalar ve tatlılar laktozun en sık saklandığı yerlerdendir.
Hangi besinin sorun yarattığını anlamak
Belirtilerin hangi besinden kaynaklandığını anlamak için kısa süreli bir besin ve belirti günlüğü tutmak çok yardımcı olur. Ne yenildiği, ne kadar yenildiği ve belirtilerin ne zaman başladığı not edildiğinde ortak noktalar kolayca görünür hale gelir. Gelişigüzel uygulanan geniş eliminasyon diyetleri ise gereksiz kısıtlamaya ve besin eksikliklerine neden olabilir.
Günlüğün değerlendirilmesi ve dengeli bir planın hazırlanması için bir Ankara diyetisyen ile çalışmak süreci kolaylaştırır. Yüz yüze görüşme için Çankaya diyetisyen ofisimizi tercih edebilirsiniz. Çölyak gibi daha ciddi durumların ayırt edilmesi için mutlaka hekim kontrolü yapılmalıdır.