Gut, kanda ürik asit seviyesinin yükselmesi ve bu asidin eklemlerde kristaller halinde birikmesiyle ortaya çıkan bir hastalıktır. Ataklar genellikle ani başlayan şiddetli ağrı, kızarıklık ve şişlikle kendini gösterir; en sık ayak başparmağı etkilenir. Ürik asit, vücutta pürin adı verilen maddelerin parçalanmasıyla oluşur. Bu nedenle beslenme, gut ve ürik asit yüksekliğinin yönetiminde ilaç tedavisini destekleyen önemli bir unsurdur.
Pürin nedir, hangi besinlerde bulunur?
Pürinler birçok besinde doğal olarak bulunur, ancak bazı gruplarda daha yüksek miktardadır. Sakatatlar, bazı deniz ürünleri, et suyu ile hazırlanan çorbalar ve aşırı miktarda kırmızı et pürin yükünü artırabilir. Bu besinlerin tamamen yasaklanması yerine sıklık ve porsiyonların düzenlenmesi önerilir. Sebzelerdeki pürinin ise ürik asit üzerindeki etkisinin hayvansal kaynaklara göre daha sınırlı olduğu bilinir.
Şekerli içecekler ve fruktoz
Fruktozla tatlandırılmış içecekler ve yüksek miktarda meyve suyu, ürik asit üretimini artırabilir. Bu nedenle gazlı içecekler ve hazır meyve suları yerine su, ayran ve şekersiz bitki çayları tercih edilmesi önerilir. Taze meyve ise lif içeriği sayesinde ölçülü miktarlarda beslenme planında yer alabilir.
Sıvı tüketimi ve kilo kontrolü
Yeterli su içmek, ürik asidin böbrekler yoluyla atılmasını destekler. Gün içine yayılmış düzenli su tüketimi, gut yönetiminin temel alışkanlıklarından biridir. Fazla kilonun ürik asit seviyesini olumsuz etkilediği bilinir; bu yüzden kademeli kilo kaybı önerilir. Çok hızlı kilo kaybı ve uzun açlık süreleri ise geçici olarak ürik asidi yükseltebileceği için kaçınılması gereken durumlardır.
Süt ürünleri ve protein seçimi
Az yağlı süt ve yoğurt, gut yönetiminde protein ihtiyacını karşılamak için uygun seçenekler arasında yer alır. Kırmızı et tüketimi azaltılırken protein açığı, yumurta, süt ürünleri ve ölçülü miktarda baklagillerle dengelenebilir. Böylece hem pürin yükü kontrol altında tutulur hem de tokluk sağlanır.
Gut ve böbrek sağlığı
Ürik asit yüksekliği uzun vadede böbrekleri de etkileyebilir. Böbrek değerleri sınırda olan kişilerde protein ve sıvı dengesi daha dikkatli planlanır. Bu konuda ayrıntılı bilgi için böbrek hastaları için beslenme sayfamıza göz atabilirsiniz. Tansiyonu yüksek olanlar için tuz ve hipertansiyon rehberimiz de faydalı olacaktır.
Günlük hayatta pratik öneriler
Atak dönemlerinde ve sonrasında öğünlerin düzenli tutulması, alkolün sınırlandırılması ve sebze ağırlıklı tabakların tercih edilmesi önerilir. Planın kişiye özel hazırlanması, ilaç tedavisi ve kan değerleriyle uyumlu olması önemlidir. Ankara ve Çankaya’da diyetisyen desteği almak isteyenler için tüm rehberlerimiz ana sayfamızda yer alır.
Diyetisyen desteği ve iletişim
Randevu ve bilgi için 0530 349 41 72 numaralı telefonu arayabilir ya da WhatsApp üzerinden yazabilirsiniz. Ofis adresi Cinnah Caddesi 29/A/3, Çankaya / Ankara’dır; görüşmeler online olarak da yapılabilir. Ayrıntılar için iletişim sayfamıza bakabilirsiniz.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için hekiminize, kişiye özel beslenme planı için diyetisyeninize danışın.