Ergenlik, çocukluktan yetişkinliğe geçilen ve vücudun hızla büyüdüğü bir dönemdir. Boy uzaması, kas ve kemik gelişimi, hormon değişiklikleri bu yıllarda enerji ve besin ögesi ihtiyacını belirgin şekilde artırır. Aynı dönemde okul, sınav ve sosyal hayatın yoğunlaşması ise öğün düzenini kolayca bozabilir.
Büyüme döneminde neye ihtiyaç var?
Ergenlikte protein, kalsiyum, demir ve çinko ihtiyacı artar. Kemik kütlesinin büyük kısmı bu yıllarda oluştuğu için süt ve süt ürünleri, yeşil yapraklı sebzeler ve kuruyemişler önemlidir. Kız çocuklarında adet dönemiyle birlikte demir kaybı başladığından kırmızı et, kurubaklagil ve yeşil sebzeler düzenli olarak sofraya gelmelidir.
Kahvaltıyı atlamak bu yaş grubunda çok yaygındır. Sabah aç çıkan bir genç, okulda dikkat dağınıklığı yaşayabilir ve öğleden sonra paketli atıştırmalıklara yönelebilir. Kısa sürede hazırlanabilen yumurtalı, peynirli ya da yulaflı kahvaltılar bu döngüyü kırmanın en kolay yoludur.
Kilo kontrolünde dikkat edilmesi gerekenler
Ergenlikte kilo konusu hassastır. Katı diyetler büyümeyi olumsuz etkileyebilir ve yeme davranışıyla ilgili sorunlara zemin hazırlayabilir. Bu nedenle hedef, hızlı kilo vermek değil; büyümeyi destekleyen, düzenli öğünlere ve hareketli bir yaşama dayanan dengeli bir düzen kurmaktır.
Şekerli içeceklerin azaltılması, akşam ekran başında yapılan atıştırmanın sınırlandırılması ve haftada birkaç gün spor ya da yürüyüş eklenmesi çoğu zaman kilo dengesinde yeterli fark yaratır. Ailenin de aynı düzene katılması gencin motivasyonunu belirgin şekilde artırır. Bu süreçte bir Ankara diyetisyen ile çalışmak, büyüme hızına göre ayarlanmış bir plan hazırlanmasını sağlar.
Aile ne yapabilir?
Gençlere yemek konusunda baskı yapmak çoğu zaman ters etki yaratır. Evde sağlıklı seçeneklerin kolay ulaşılabilir olması, ortak öğünlerin korunması ve yemeğin ödül ya da ceza olarak kullanılmaması daha etkilidir. Gencin alışveriş listesine ve yemek hazırlığına katılması da sorumluluk duygusunu artırır.
Sınav dönemlerinde beslenme
Uzun ders saatleri ve sınav kaygısı, öğün atlamaya ya da aşırı atıştırmaya yol açabilir. Ders arasında meyve, yoğurt ya da bir avuç kuruyemiş gibi küçük ara öğünler dikkatin korunmasına yardım eder. Gece geç saatte yapılan ağır yemekler ise uyku kalitesini düşürür.
Yüz yüze görüşme tercih eden aileler Çankaya diyetisyen ofisimizde gençle birlikte değerlendirme yapabilir. Yeme davranışında belirgin bir değişiklik, aşırı kilo kaybı ya da beden algısıyla ilgili kaygılar fark edildiğinde ise mutlaka hekime ve gerekirse bir ruh sağlığı uzmanına başvurulmalıdır.